Publisher Theme
I’m a gamer, always have been.

Quân đội Mỹ ở Afghanistan và cuộc chiến chống Taliban

0 14

Sự hiện diện của quân Mỹ ở Afghanistan đã chấm dứt vào tháng 5 năm 2001 cũng như cuộc chiến chống Taliban khi quân Mỹ rút khỏi chiến trường này và Taliban đã nhanh chóng chiếm đóng thủ đô Kabul

Tổng thống Mỹ  Joe Biden, tổng thống Hoa Kỳ thứ tư chịu trách nhiệm giám sát cuộc chiến nay đã trở thành cuộc chiến dài nhất từ trước tới nay của Hoa Kỳ, ngốn tới hàng trăm tỷ đôla, đã đưa ra một thời điểm đầy tính biểu tượng là ngày 11/9/2021 để rút toàn bộ quân đội Mỹ khỏi Afghanistan. Sau 20 năm chiến tranh, các lực lượng nước ngoài đang rút khỏi Afghanistan sau khi Hoa Kỳ đạt thỏa thuận với các tay súng Taliban, lực lượng mà Mỹ đã hất cẳng hồi năm 2001.

Taliban là ai ?

Lực lượng Taliban nổi lên khi Afghanistan bùng nổ nội chiến sau khi Liên Xô rút quân hồi năm 1989, chủ yếu kiểm soát vùng tây nam và các vùng giáp biên với Pakistan. Họ cam kết chiến đấu chống tham nhũng và cải thiện an ninh, nhưng cũng áp dụng hình thức luật Hồi giáo Sharia cực kỳ hà khắc. Đến 1998, họ đã nắm quyền kiểm soát hầu hết lãnh thổ đất nước. Họ diễn giải luật Hồi giáo Sharia theo cách riêng và đưa ra những biện pháp trừng phạt tàn bạo. Đàn ông buộc phải để râu còn phụ nữ phải che kín mặt bằng khăn choàng burka. TV, âm nhạc và điện ảnh đều bị cấm.

Năm 2001, Hoa Kỳ ra phản ứng sau loạt các vụ tấn công 11 tháng 9 tại New York và Washington, sự kiện khiến gần 3.000 người thiệt mạng. Các quan chức Mỹ xác định rằng nhóm tay súng Hồi giáo cực đoan al-Qaeda với thủ lĩnh Osama bin Laden là nhóm chịu trách nhiệm cho các vụ tấn công này. Bin Laden khi đó đang ở tại Afghanistan dưới sự bảo hộ của Taliban, nhóm Hồi giáo cực đoan vốn đã nắm quyền tại đây kể từ 1996.

Khi Taliban từ chối giao nộp Bin Laden, Hoa Kỳ đã can thiệp quân sự, nhanh chóng loại bỏ Taliban, cam kết ủng hộ dân chủ và tiễu trừ mối đe dọa khủng bố. Sau khi Mỹ đưa quân vào Afghanistan và lật đổ chính quyền Taliban, họ đã tái nhóm tại các vùng giáp biên với Pakistan. Với lực lượng có đến 85 ngàn chiến binh, vào lúc này họ được cho là mạnh hơn bao giờ hết kể từ 2001 đến nay.

Các đồng minh NATO đã tham gia cùng Hoa Kỳ, và một tân chính phủ Afghanistan lên nắm quyền vào năm 2004, nhưng các cuộc tấn công chết người của Taliban vẫn tiếp diễn.

Việc tăng quân của Tổng thống Barack Obama hồi 2009 đã giúp đẩy lùi Taliban, nhưng tình thế không duy trì được lâu. Năm 2014, vào thời điểm kết thúc năm đẫm máu nhất kể từ 2001, các lực lượng quốc tế của Nato chấm dứt hoạt động giao tranh và trao lại việc đảm bảo an ninh cho quân đội Afghanistan. Điều này khiến cho Taliban có đà tiến lên, và họ đã chiếm được thêm lãnh thổ.

Các cuộc đàm phán hòa bình giữa Hoa Kỳ và Taliban được khởi động, trong đó chính phủ Afghanistan gần như không tham gia, và thỏa thuận rút quân đã đạt được vào tháng 2/2020 tại Qatar. Thỏa thuận Hoa Kỳ – Taliban không làm chấm dứt các cuộc tấn công của Taliban. Thay vào đó, họ chuyển mục tiêu tấn công vào các lực lượng an ninh Afghanistan, dân thường, và các mục tiêu cần ám sát. Những vùng đất do họ kiểm soát ngày càng rộng lớn thêm.

Quân đội Mỹ rút khỏi Afghanistan theo thỏa thuận từ ngày 1/5. Đáng kinh ngạc khi biết rằng cho tới ngày đó, chính phủ Afghanistan còn đang kiểm soát…toàn bộ 34 thủ phủ cấp tỉnh, và Taliban chưa chiếm được thủ phủ nào.

Từ ngày 3/5, Taliban bắt đầu mở cuộc tấn công, ban đầu đánh tỉnh Helmand. Đến ngày 6/8, Zaranj là thủ phủ tỉnh đầu tiên lọt vào tay Taliban. Sự sụp đổ nhanh chóng bắt đầu từ đó, với Taliban chiếm được năm thủ phủ trong vòng 48 tiếng. Thủ phủ các tỉnh bắt đầu rơi liên tục như quân cờ domino chỉ trong vài ngày. Hai thành phố lớn thứ ba và thứ hai, Herat và Kandahar, rơi vào tay Taliban ngày 12/8. Qalat, thủ phủ tỉnh Zabul, là thành phố thứ 18 đầu hàng ngày 13/8. Jalalabad, thành phố lớn cuối cùng sau thủ đô, bị chiếm ngày 15/8. Cùng ngày, Taliban bao vây thủ đô Kabul. Các hãng tin quốc tế lúc này nói Tổng thống Ashraf Ghani đã chạy sang Tajikistan.

Nghiên cứu do Đại học Brown tiến hành ước tính các lực lượng an ninh Afghanistan tổn thất 69.000 người. Nghiên cứu này đưa ra con số 51.000 dân thường và 51.000 tay súng Taliban thiệt mạng. Hơn 3.500 lính liên quân thiệt mạng kể từ 2001, trong đó tổn thất của quân Mỹ Afghanistan chiếm hai phần ba \. Hơn 20.000 lính Mỹ bị thương.

Theo Liên Hiệp Quốc, Afghanistan có số lượng dân chúng bị ly tán cao thứ ba trên thế giới. Kể từ 2012, chừng 5 triệu người đã phải bỏ chạy và không thể trở về nhà. Họ hoặc bị ly tán trong lãnh thổ Afghanistan, hoặc chạy sang tị nạn ở các quốc gia láng giềng.

Nghiên cứu của Đại học Brown cũng đưa ra mức phí tổn về tiền bạc của Hoa Kỳ cho cuộc xung đột, bao gồm các khoản chi cho quân sự và tái thiết ở cả Afghanistan và Pakistan, là 978 tỷ đô la tính đến 2020.

Leave A Reply

Your email address will not be published.